TSSF DALIŞ MERKEZLERİNİN COVID 19 SALGININA KARŞI ALMASI GEREKEN ÖNLEMLER

               DALIŞ MERKEZLERİNİN COVID 19 SALGININA KARŞI ALMASI GEREKEN ÖNLEMLER

 

 

Bilindiği gibi Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak tanınan COVID-19  salgını birçok ülke gibi ülkemizde de önemli bir sağlık sorunu oluşturmuştur. Ülkemizde salgının kontrol altına alınmasıyla birlikte birçok faaliyet gibi dalış eğitimlerinin ve dalış faaliyetlerinin de belirli kurallara uyularak gerçekleştirilmesi önem taşımaktadır. Her türlü eğitim ve dalış faaliyetleri Federasyonumuz Sağlık Kurulu tarafından önerilen aşağıdaki hususlara uyularak başlatılmalıdır.

 

I- DALIŞ MERKEZLERİNİN COVID-19 HASTALIĞIBİlgilendİrme ve Onam süreçleri:

 

a) COVID-19 hastalığı:

Bilindiği gibi COVID-19 hastalarının bir kısmı hastalığı herhangi bir belirti ve bulgu göstermeden geçirmekte, bir kısmı hastaneye gitmelerine gerek kalmadan basit belirtilerle atlatmaktadır. Hastanelere başvuran hastaların bazılarında ise akciğer tutulumuna yol açan pnömoni (zatürre) ortaya çıkmaktadır. Yine hastalığın tanınması için uygulanan PCR testleri ise belirli oranda yalancı negatiflik göstermekte, tanı ve tedavi bazı durumlarda klinik belirtiler ve akciğer görüntülemeleriyle yapılmaktadır.

 

Öte yandan hastalığın geçirildiğine (tamamlandığına) yönelik yapılan testler (üst üste iki negatif PCR testi veya antikor pozitifliği) mevcut bilgilerimize göre bulaştırıcılığın kesin olarak bittiğine ya da yeniden COVID-19 enfeksiyonuna yakalanılmayacağına yönelik ispat sunmamaktadır.

 

Bu nedenle dalış ve dalış eğitimi için başvuranlar ile eğitmenlerin ve çalışan personelin tümünün olası bulaştırıcı veya bulaşıya açık olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte riskli grupların belirlenmesi son derece önemlidir.

 

Bu amaçla; Eğitim ve faaliyetler için başvuranların pandemi süresi içinde hastalık geçirip geçirmedikleri veya hastalık belirtisi gösterip göstermedikleri, şu an benzer belirtilerinin olup olmadığı, hastalığa yakalanmaları halinde durumu ağırlaştıracak ek hastalıklarının bulunup bulunmadığı mutlaka kayıt altına alınmalıdır. Bu amaçla ekteki COVID-19 FORM 1 her aday için doldurulmalı ve imzalatılmalıdır. Aynı şekilde dalış merkezinde bütün çalışanlar da COVID -19 FORM 1 doldurmalı ve imzalamalıdır.

 

COVID-19 geçiren grupta, özellikle akciğer tutulumu, nefes darlığı geçirenlerin akciğerlerinde dalışlar sırasında barotravmaya yol açabilecek lezyonlar veya fiziksel eforu etkileyebilecek fonksiyon kısıtlılıkları gelişebilir. Bu durumda, uygulamalı dalış eğitimleri sırasında sağlık riski oluşturabilecek olumsuz durumlarla karşılaşılabilir. Adayların bu açıdan belirlenmesi, dalış faaliyetlerine uygun olup olmadığının gerektiğinde yapılacak sağlık muayeneleriyle ortaya konulması, bu muayenelerde akciğer tomografisi, elektrokardiyografi, ekokardiyografi ve solunum fonksiyon testlerinin yer alması önerilmektedir.

 

b) Onam süreci

SARS-CoV-2 virüsünün bulaşma yolları dikkate alınarak Sağlık Bakanlığımız tarafından bulaşmayı önlemeye yönelik olarak alınan tüm önlemler ile Federasyonumuz Sağlık Kurulunun önerdiği tüm önlemlere harfiyen uyulsa bile bulaşı gerçekleşebilir. Bu nedenle eğitim ve faaliyetler için başvuran tüm adayların ve çalışanların COVID-19 FORM 2’de yer alan aydınlatılmış onam formunu okuması, anlaması, gerektiğinde anlamadığı konuların kendisine açıklanması ve sonrasında bu formu imzalaması, imzalanan bu formların kuruluşlarımız tarafından saklanması gerekmektedir.

 

 

 

II- DALIŞ ÖNCESİ REZERVASYON SIRASINDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER:

 

  • Dalış rezervasyonu yapan dalıcılara dalış merkezleri kişisel dalış malzemesi kullanımı önermelidir.
  • Covid 19 salgını döneminde dalış merkezlerine mümkün olan en az temasla işlem yapılması tavsiye edilir. Bu amaçla bütün ödeme işlerinin on-line olarak veya temassız kredi kartı üzerinden yapılması tavsiye edilir.
  • Dalış noktalarına ulaşımda, dalış merkezleri kişisel araçlarla veya güvenli mesafeye uygun seçilmiş toplu ulaşım araçlarında, kişisel koruma önlemleri ve hijyen kurallarına uygun seyahat imkanı sağlanmalı veya önermelidir.

 

 

III- DALIŞ ÖNCESİ DALIŞ TEKNESİNDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER:

 

  • T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan koronavirüs riskine karşı 14 kural broşürleri teknenin ortak alanlarına asılabilir (Bakanlığın web sitesinden indirilebilir).
  • Minimum sayıda personel ile dalış merkezlerinin çalışılması önerilir.
  • Çalışan personel sıklıkla el dezenfeksiyonunu, su ve sabun ile yıkama veya alkol bazlı el dezenfektanı ile sağlanmalıdır.
  • Eller yıkanırken yüzük saat gibi aksesuarlar çıkarılmalıdır. Bu aksesuarlar da ayrıca yıkanmalıdır.
  • Tüm personel ve dalıcılara düzenli uyku, beslenme vb. gibi yaşam standartlarının bağışıklık sistemini güçlendirdiği hatırlatılmalıdır.
  • Tekne personeli kişisel bakımlarını en üst düzeyde yapmalıdır. Uzun tırnak ve sakal, ellerde ve ağız çevresinde virüs birikimini arttıran faktörler olarak bilinmektedir.
  • Ateş, öksürük, nefes darlığı ve benzeri şikayeti olan çalışan personel maske takarak iş yerindeki diğer çalışanlardan izole edilip, hastaneye sevk edilmeli, test sonucu belli olana kadar dalış merkezi faaliyetlerine son verilmelidir.
  • Tekne üzerinde minimum malzeme olmalıdır. Mümkün olduğunca açık alan sağlanmalıdır. Bu şekilde yüzey hijyeni en üst seviyede sağlanacaktır.
  • Teknedeki dalıcı sayısı çalışan personel de göz önüne alınarak güvenli mesafeyi sağlayacak kadar azaltılmalıdır. Bu konuda Mülki Amirlerin ve Liman Başkanlıklarının kararları geçerlidir.
  • Teorik ve Pratik kurslarda kursiyerlerle eğitmen aradaki sosyal (güvenli) mesafe ortam koşullarına göre sağlanmalıdır (en az 1,5-2 metre). Bu mesafeleri belirleyen işaretler renkli bantlar yardımıyla tekne zeminine yapılabilir.
  • Teknenin muhtelif yerlerinde el ve yüzey dezenfektanları bulundurulmalıdır.
  • Tekne personeli de bir arada olduğunda güvenli mesafeye dikkat etmelidir. Uygun koşullarda kişisel koruyucu ekipmanını kullanmalıdır.
  • Teknede dalış malzemelerinin izolasyonu için çeşitli boyutlarda çöp torbaları bulunması önerilir.
  • Dalıcılar tekneye alınmadan önce yüzey dezenfektanları ile açık ve kapalı alanlarda temizlik yapılmalıdır.
  • Dalış malzemelerinin (tüp, maske, şnorkel, palet, patik, elbise, bcd, regülatör, fener, dalış bilgisayarı, sualtı görüntüleme sistemleri, vb.) dezenfeksiyon işlemleri yapılmalıdır.
  • Tekne temizliği mümkünse tek kullanımlık bezlerle yapılmalı, yoksa kullanılan tekstiller 60-90 derecede normal deterjanla yıkanmalıdır.
  • Teknede kapalı ortamlar muhakkak havalandırılmalı ve yüzey dezenfektanları ile kapı kolu gibi sürekli temas bölgeleri temizlenmelidir.
  • Bütün atıklar kapaklı ve pedal ile açılan çöp kutularına atılmalıdır.
  • Dalış teknesinin genel temizlik ve yüzey dezenfeksiyonu işlemleri sırasında kişisel koruyucu ekipman giyilmesi önerilir: Maske, gözlük, lastik çizme, eldiven, vücudu örten önlük/tulum.
  • Temassız ateş ölçer alınıp kullanılması önerilir.
  • Teknede olası durumlar için fazladan maske ve eldiven bulundurulması önerilir.

IV- DALIŞ TEKNESİNE DALICILARIN KABULU SIRASINDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER:

 

  • Tekne personeli gelenleri temas etmeden ve tokalaşmadan maske ve eldivenle karşılamalıdır. Misafir dalıcılar da maske takmalıdır.
  • Sıra ile temassız ateş ölçer ile misafirlerin ateşleri ölçülmeli, yüksek ateş ve soğuk algınlığı belirtileri olanlar tekneye kabul edilmemelidir.
  • Malzeme çantaları tekneye alınmadan önce yüzey dezenfektanları ile dezenfekte edilmelidir.
  • Misafirlerden tekneye geldiklerinde ellerini yıkamalarını sağlayacak alan gösterilmeli veya el dezenfektanı verilmelidir.
  • Tekne personeli önceden belirlenen ve en az 1,5 metre sosyal (güvenli)  mesafe kuralına göre dalıcıların yerlerini göstermeli ve yerleşmelerini sağlamalıdır.
  • Her dalıcının giyecekleri, ayakkabıları ve özel malzemeleri kendi kişisel çantasında tutulmalıdır.
  • Bu safhadan sonra tekneye gelen tüm misafirlere güvenli mesafeye dikkat edilerek verilen brifingde  “Dalış Risk Kabul Belgesi” nin yanı sıra Covid-19 risklerini bildiğine dair aydınlatılmış onam formları da (TSSF-COVID 19 FORM 1-2) dağıtılmalıdır. Bu formlar sadece misafirler tarafından okunmamalı, eğitmen tarafından da tüm misafirlere okunmalı, açıklanmalıdır. Daha sonra eğitmen birkaç kere “ Sorunuz var mı?, Anladınız mı? ...” gibi sorularla Covid-19 hakkında detaylı aydınlatmayı yapmalıdır.
  • Daha sonra tüm formlar ıslak imzalı olarak alınıp saklanmalıdır.
  • Tekneye gelen dalıcılar dışındaki tüm misafirlerden de (dalıcı olmayan) Covid-19 risklerini bildiğine dair aydınlatılmış onam formları (TSSF-COVID 19 FORM1-2) alınmalıdır.
  • Verilen brifingte alınan hijyen tedbirleri  ve yapılması gerekenler anlatılmadır.
  • Dalıcının solunumla ilgili bulgu ve belirtileri yoksa(kuru öksürük, solunum yetersizliği…gibi)vücut sıcaklığının 38 C’den (100.4 F) düşük olduğu durumlarda aktiviteye kabul edilmesi önerilir.

 

V- DALIŞA HAZIRLIK, DALIŞ ANI VE DALIŞ SONRASI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER:

 

  • Dalışa hazırlık, suya girme ve sudan çıkma sırasında sosyal (güvenli) mesafe(1,5-2 metre) kuralına uygun hareket edilmelidir.
  • Tekne personeli dalıcılara yardım sırasında maske ve eldiven kullanmalıdır.
  • Eğer dalıcıda kişisel malzeme yoksa ve dalış merkezinden temin edecekse; bütün dalış malzemeleri temas yüzeyleri dikkatlice dezenfekte edilmiş şekilde dalıcıya verilmelidir.
  • Dalış merkezince verilecek ekipmanı gün içinde sadece bir dalıcı kullanabilir. Aynı malzemelerle birden fazla dalıcı dalış yapamaz.
  • Dalıcı regülatörü dalış merkezinden kiralanır/verilir ise dalıcıya poşet içinde mapslar (hem 2. Kademe, hem ahtapotiçin) verilmelidir. Mapslar dalıcının önünde takılmalı, dalış sonrası dalıcıya verilmeli daha sonra dalışa gittiğinde yanında getirmesi önerilmelidir.
  • Maske buğu önleyicisolüsyonlar veya bu iş için kullanılabilen bebe şampuanları teknelerde bulunmalıdır (tükürük kullanımını önlemek için).
  • Olası hava paylaşımı için muhakkak ahtapot kullanılmalıdır, ahtapotu olmayan ekipmanla kesinlikle dalınamaz.
  • Teknede duş yalnızca platformda varsa kullanılamalı, kapalı alandaki duşlar kullanılmamalıdır. İdeal olanı duşların kullanılmamasıdır.
  • Malzemeler arasında güvenli mesafe sağlanmalı, birbirleriyle temas etmemelidir.
  • Havlu gibi tekstil ürünleri ortak kullanılmamalıdır.
  • Dalış öncesi ve sonrası bol bol su içilmesi önerilir.
  • Teknede olası Covid-19 vakası şüphesi ortaya çıkarsadalışlar hemen sonlandırılmalı,  şüpheli kişi ve/veya kişiler izole edilmeli, kıyıya dönüp sağlık merkezine iletilmelidir.
  • Kullanılan maske ve eldivenler ayrı bir çöp poşeti içine konularak atılmalıdır.

 

 

VI-DALIŞ TEKNESİNDE YEME VE İÇME SIRASINDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER:

 

  • Teknede ortak kullanımda olan çay/kahve makinası, sebil, içecek makinası ve benzeri cihazlar kaldırılmalıdır. Sıcak içecekler, kişisel koruma önlemlerini almış personel tarafından tek kullanımlık bardaklarda, su ve meşrubat gibi içecekler şişelerde verilmelidir. Tuz, şeker ve baharatlar tek kullanımlık olarak temin edilmelidir.
  • Dalış teknesinde tek kullanımlık tabak, çatal, bardak sağlanmalı, sandviç tarzı yiyecek, eldiven ve maskesi olan personel tarafından hazırlanmalıdır, açık büfe şeklinde yiyecekler olmamalıdır.
  • Misafirlere tekne ortamına uygun yiyeceklerini kendilerinin getirmesi önerilebilir.

 

 

VII- DALIŞ SONRASI DALICILARIN DALIŞ TEKNESİNDEN AYRILMASI SONRASI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER:

 

  • Tekne ortak alanları her dalış günü sonu deterjanla temizlenmeli ve yüzey dezenfektanları ile dezenfekte edilmelidir.
  • Tekne personeli dezenfeksiyon işlemi sonucu teknenin ve dalış maddelerinin hazırlanması sırasında maske ve eldiven kullanmalıdır.
  • Elbiseler ortak bir kapta değil tek tek yıkanmalı, aralıklı asılmalı, birbirleriyle temas etmemelidir.
  • Dalış sonrasında regülatörler tüpten söküldüğünde toz kapağı regülatöre takılmalıdır.

 

 

VIII- DALIŞ TÜPLERİNİN DOLDURULMASI SIRASINDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER:

 

  • Dalış tüplerinin doldurulduğu alanın yüzeyel dezenfeksiyon işleminin yapılmış olması gerekmektedir.
  • Dalış tüpleri kişisel hijyenini sağlamış personel tarafından doldurulmalıdır. 
  • Temiz hava kaynaklı tüp dolumu yapılmalıdır.
  • Dolum bittikten sonra tüp vanaları dezenfekte edilmelidir. Tüp vana ağızlarının toz kapağı ile kapatılması önerilir.
  • Tüp dolum sorumlusu sık sık ellerini yıkamalıdır.
  • Tüp dolumu esnasında oluşan basınç ve sıcaklığın virüsü öldürebileceğine dair görüşler var ise de bu konuda yeterli çalışma yapılamadığından bilimsel bir kesinlik kazanmamıştır.

 

IX- EĞİTİM SÜREÇLERİ veALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER:

 

a) Teorik eğitimler:

COVID-19 pandemisi sırasında ülkemizde sürdürülen tüm teorik eğitimlerde değişiklikler yapılmıştır. Dalış merkezlerimizin teorik eğitim olanakları (kapalı küçük sınıf ortamları) eğitimi yürüten eğitmenler ve kursiyerler açısından yüksek bulaşı riski taşımaktadır. Bu nedenle Sağlık Kurulumuz tarafından teorik eğitimlerin online eğitimler şeklinde yürütülmesi öncelikli olarak önerilmektedir. Nitekim Federasyonumuz tarafından 22 Nisan 2020 tarihinde web sitesinde yayınlanan karar ile merkezlerimizin eğitim faaliyetlerini online olarak yerine getirebilecekleri duyurulmuştur.

 

Bu duyuruda, online teorik eğitimler hakkında dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıda yer aldığı şekilde belirlenmişti:

  • Eğitim prosedürleri, yoklama, yeterlilik ve eğitime katılma şartlarını sağlamaları gerekmektedir.
  • Online eğitimler görüntülü olup, hem zaman bildirimi yapılacak hem de eğitime bağlantı linkleri federasyon ile paylaşılacaktır. (belge@tssf.gov.tr ve serkantutgun@tssf.gov.tr)
  • Eğitime kimlik sahibi kursiyerlerin katılmadığı tespit edilirse aynı cezai işlemler ve yaptırımlar uygulanacaktır.

Teorik eğitimlerin yardımcı eğitim materyalleri (ders notu, kitap, sunum, video sunum vs.) ile desteklenmesi önemli olmakla birlikte nihai onlineeğitimlerin canlı olması son derece önemlidir. Bu sayede sanal ortamdakursiyerlerin konu hakkında soru sormaları, bunların cevaplanması, ortak tartışma olanaklarının yaratılması, eğitimlerin sınavlarla tamamlanması ve öğrenmenin tam olarak gerçekleşmesi mümkün olur. Ayrıca bu eğitimler daha sonra da değerlendirilebilmek için kaydedilebilir.

 

Teorik eğitimlerin online eğitim haricinde yapılması durumunda aşağıdaki önlemlerin alınması gerekmektedir:

  • Dershaneler ders öncesi ve sonrası mutlaka temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir.
  • Dershaneler ders boyunca havalandırılmalıdır. Bu amaçla kapı ve pencerelerin açık tutulması, klima kullanılıyor ise dışarıya açık modda çalıştırılması gibi önlemler uygulanabilir.
  • Dershanelere girişte el dezenfeksiyonu için dezenfektan veya el yıkama olanağı bulundurulmalıdır.
  • Dershane kapasitesine göre güvenli mesafe kurallarını aşmayacak kursiyer sayısı belirlenmelidir.
  • Oturma düzeni güvenli mesafe kurallarına uygun olmalı, kursiyerler mutlaka aralarında 1,5-2 m. sosyal mesafe olacak şekilde oturmalıdır. 
  • Ders süresi boyunca eğitmen ve kursiyerler ağız ve burunlarını kapatacak maske kullanmalıdır.
  • Bulaşı açısından en fazla virüs yükü tuvaletlerde saptandığından ortak kullanılan tuvaletlerin kapı ve penceresinin kullanım dışında açık tutulması, yeterli havalandırılması ve düzenli olarak dezenfekte edilmesi gerekmektedir. 

b) Uygulamalı eğitimler:

Sığ su ve deniz çalışmalarında SARS-CoV-2 virüsünün bulaşma biçimine yönelik önlemler alınmalıdır. Bu amaçla temel kurallar;

  • Eğitmen ve kursiyerler arasında sosyal mesafe kurallarına dikkat edilmelidir. Bu amaçla eğitimler gerektiğinde birebir şeklinde yürütülmelidir.
  • Hava paylaşımı(çimlenme) becerisi kurs sırasında yapılmamalıdır.
  • Yedek hava kaynağı ile hava paylaşımı eğitiminde havayı veren dalıcı, havayı isteyen dalıcının kendi yedek hava kaynağını (ahtapot) kendisine vermelidir.
  • Eğitimler öncesinde ve sonrasında el hijyenine dikkat edilmelidir.
  • Solunum yoluyla bulaşma açısından şnorkel, regülatör, maske gibi malzemeler ortak kullanılmamalı, bu malzemelerin gün içinde yalnızca bir kişi tarafından kullanılmasına yönelik önlemler alınmalıdır.
  • Kullanılan tüm malzemeler gün sonunda uygun yolla dezenfekte edilmeli, daha önceden yapıldığı gibi su dolu ortak kaplara konulmamalıdır.

 

 

 

 

 

 

 

X- DEZENFEKTANLAR VE KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER:


Biyosidal ürünler:

İçerdikleri aktif madde ya da maddeler sayesinde bakteri, virüs, mantar gibi mikroorganizmalar, zararlı kemirgenler üzerinde kimyasal veya biyolojik etki göstererek onların hareketini kısıtlayan, uzaklaştıran, zararsız kılan, yok eden aktif maddelerdir.

Her türlü yüzeyde kullanılan dezenfektanlar, bulaşık deterjanları, çamaşır suları, tarım ilaçları, şampuan, sabun, cilt bakım kremleri, boyalar, plastikler, izolasyon malzemeleri, anti bakteriyel etkili sabunlar, ahşap koruyucular biyosidal ürünler grubundadır.

Dezenfektanlar ve diğer biyosidal ürünler, yüzeylerde bulunan bakterilerin, mantarların ve bazı hedef virüslerin gelişimini önlemekte, öldürebilmektedir.  Dezenfeksiyon çapraz enfeksiyon riskinin direkt temas ile kişiden kişiye geçişini en aza indirgemek için yapılır.

 

Genel kullanımdaki dezenfektanların ideal özellikleri:

•        Toksik olmamalıdır.

•        İritan olmamalıdır.

•        Alerjik olmamalıdır.

•        Kalıntı bırakmamalıdır.

•        Koroziv olmamalı; kullanıldığı yüzeylere zarar vermemelidir.

•        Antimikrobiyal özelliği geniş spektrumlu olmalıdır.

•        Kısa sürede etkisini göstermelidir.

•        Organik maddelerle özelliğini yitirmemelidir.

•        Uzun raf ömrü olmalıdır.

•        Kolay hazırlanıp kullanılabilmelidir.

 

Dezenfektanların kullanımı sırasında dikkat edilmesi gerekenler:

•        Dezenfektanları hazırlarken kişisel koruyucu ekipman(maske, gözlük, yüz siperliği, eldiven, gerekirse önlük) kullanılmalıdır.

•        Ürün açıklamaları kullanım talimatları iyice okunmalı, yönergelere uyarak dezenfektan hazırlanmalıdır.

•        Ürün etiketlerinde yer alan uyarıcılara dikkat edilmemesi durumunda zehirlenmelere neden olabilir. Kullanıcılar herhangi bir zehirlenme durumunda Ulusal Zehir Danışma Merkezi (Uzem)’in 114 No’lu Telefonunu aramalıdır. Ürünlerle ilgili şikayet olması durumunda Alo 184 Sağlık Bakanlığı iletişim Merkezi (SABiM)’ne ulaşılmalıdır.

•        Doğru konsantrasyonda ve taze dezenfeksiyon solüsyonu, kullanılacak miktar kadar hazırlanmalıdır.

•        Mümkünse açık havada hazırlanmalıdır.

•        Diğer dezenfektan ve kimyasallar ile asla karıştırılmamalıdır.

•        Kilit altında ve çocukların ulaşamayacağı bir yerde muhafaza edilmelidir.

 

Dalış merkezlerinde kullanılabilecek yüzey ve el dezenfektanları:

Dalış eğitim ve faaliyetlerinde ortak kullanılan malzemelerin ciddi hastalık bulaşına sebep olabileceği konusu, dünyada hiçbir dalış kurum ve kuruluşu tarafından dikkate alınmazken, Federasyonumuz tarafından COVID-19 pandemisinden önce de vurgulanan bir husustu. Federasyonumuz tarafından hazırlanan ve eğitmenlerimize yollanan “Eğitmenler için DALIŞ SAĞLIĞI” kitabımızda bu konu ayrı bir bölüm olarak yer

almaktaydı. (Ek: Dalış malzemesi hijyeni). Bu bölümde yer alan önerilere COVID-19 pandemisi sırasında özellikle dikkat edilmelidir. 

 

Bu doğrultuda:

  • Biyolojik ve kimyasal kontaminasyonlarda, cilt üzerine olumsuz etkisi olmaması elbise, patik gibi neopren ürünlerde üstün kullanımı nedeniyle anti bakteriyel sabunlar en önemli dezenfekten maddelerdendir.
  • Neopren ürünler elbise ve patik dezenfeksiyonu için granül sabun, sıvı sabunda kullanılabilir.
  • En az %70-80 etil alkol(kolonya gibi) el dezenfeksiyonu için kullanılabilir.
  • Dalış malzemelerinin dezenfeksiyonunda sodyum hipoklorit(çamaşır suyu) kullanılabilir. Piyasada satılan %5 lik sodyum hipoklorit(çamaşır suyu) kullanılacaksa; sodyum hipoklorit %0.1 oranında seyreltilmelidir.
  • Bunun için; 4900ml(4.9 litre) suya 100 ml sodyum hipoklorit(çamaşır suyu) eklenir. Pratikte; 5 litrelik bir pet şişe su alınır, üzerinden 1 çay bardağı su eksiltilip, 1 çay bardağı sodyum hipoklorit(çamaşır suyu) eklenir.
  • Sodyum hipoklorit(çamaşır suyu) ile çalışırken solunum ve cilt temasında zararlı olduğu göz önüne alınmalıdır.
  • % 0.1 sodyum hipoklorit her kullanımdan önce taze hazırlanmalıdır.
  • Hipokloröz asit, kısaca HOCl, ve başka bir adıyla aktif kloryapılan araştırmalar sonucunda, çeşitli sebeplerden dolayı ciltte oluşabilecek kaşınmaları %85 oranında giderdiği ve tek başına %99.7 oranında sterilizasyon sağladığı anlaşılmıştır. Bu dezenfektan olarak ta kullanılan malzeme için başlangıç maliyeti yani cihaz alınması gerekmektedir. Sonrasında ise uzun vadede sadece su ve tuz ile dezenfektan üretimi sağlandığı için maliyet hesabı ona göre yapılmalıdır.
  • Ayrıca hazır olarak solüsyon halinde satılıp, su ile seyreltilerek kullanılan hipokloröz asit(aktif klor)  ürünleri de vardır.
  • Üretici firmalardan farklı formüllerde hazır yüzey ve el dezenfektanları alınabilir. Bu ürünler alınırken koronavirüslere etkileri, biyolojik ve kimyasal kontaminasyon etkinlik, güvenlik değerlerine, dalış malzemelerinde kullanım uyumuna bakılmalıdır (Tablo:1-2).

 

 

 

Antimikrobiyal ajan Konsantrasyonu                       

 

Test edilen koronavirüsler

 

Etanol% 70       (alkol-kolonya)                                              

HCoV-229E, MHV-2, MHV-N,

CC, TGEV

 

Sodyum hipoklorit % 0.1-0.5   

(çamaşır suyu)                        

HCoV-229E

 

Sodyum hipoklorit% 0.05-0.1       (çamaşır suyu)                                                                    

SARS-CoV

 

Povidon iyodin% 10 (% 1 iyot)  (batikon)                               

HCoV-229E

Glutaraldehyde% 2  (cidex)                                                    

HCoV-229E

izopropanol% 50                                                   

MHV-2, MHV-N, CCV

Benzalkonyum klorit% 0.05(zefiran)                    

MHV-2, MHV-N, CCV

Sodyum klorit   % 0.23                                        

MHV-2, MHV-N, CCV

Formaldehit% 0.7                                                

MHV-2, MHV-N, CCV

 

TABLO 1:Antimikrobiyal ajan Konsantrasyonu- Test edilen koronavirüsler

                 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dekontaminasyon

yöntemi

Biyolojik kontaminasyonlar için kullanımı

Kimyasal kontaminasyonlar için kullanımı

Dalıcı deri temasında güvenlik

Dalış elbisesi uyumluluğu

Musluk suyu

C

C

1

1

Antimikrobiyal sabun

A

A

1

1

Çamaşır suyu

A

B

2

3

Betadin

A

C

2

2

Alkol

A

C

3

2

 

Etkinlik:

A=Çok etkili

B=Etkili

C= Kısmen etkili

Güvenlik/Uyumluluk

1=Zararsız

2=Potansiyel zararsız

3=Önlemler alınmazsa zararlı

 

TABLO 2: Dezenfektan örneklerinin bazılarının etkinlik ve güvenlik değerleri (US Navy_ Guidance for diving in contaminated waters, EPA Diver decontamination solutions)

 

 

XI- DALIŞ MERKEZLERİNİN KARADA BULUNAN OFİSLERİNDE ALINACAK ÖNLEMLER:

 

  • Dalış merkezleri karada bulunan ofislerinde de dalış teknelerinde aldıkları önlemleri bütünüyle almakla yükümlüdürler.

 

 

Kaynaklar:

  1. Aktaş Ş.(Ed), Eğitmenler İçin Dalış Sağlığı.Türk Deniz araştırmaları Vakfı(TÜDAV)Yayın No:51,İstanbul,Türkiye.Sy:229-238
  2. www.saglik.gov.tr
  3. https://hsgm.saglik.gov.tr/
  4. Interim guidance for environmental cleaning in non-healthcare facilities exposed to SARS-CoV-2. ECDC TECHNICAL REPORT, 18 February 2020. https://www.ecdc.europa.eu/
  5. COVID-19: Guidelines on disinfection of common public places including offices. https://www.mohfw.gov.in/
  6. ECDC TECHNICAL REPORT:Disinfection of environments in healthcare and non- healthcare settings potentially contaminated with SARS-CoV-2, March 2020, https://www.ecdc.europa.eu/
  7. Külekçi G. Klor Verici Dezenfektanların Kullanım İlkeleri Hangi Şartlarda, Hangi Amaçlarla Kullanılır? Türevleri Nelerdir? 4. Ulusal SterilizasyonDezenfeksiyon Kongresi – 2005, Sayfa:207-18.
  8. Yu-Rin Kim, Seoul-Hee Nam Comparison of the preventive effects of slightly acidic HOCl mouthwash and CHX mouthwash for oral diseases.Biomedical Research 2018; 29 (8): 1718-1723.
  9. Orhan M, Onan O. Dezenfekten ve Antiseptiklerin Kullanımı http://bilheal.bilkent.edu.tr/
  10. Yalçın S., Dişhekimliğinde Yeni Dönem Covid 19 Pandemisi ve Alınacak Önlemler. Quintessence-Türkiye, 2020. https://www.quintessence.com.tr/
  11. Abramovitz I., Palmon A., Levy D, Karabucak B, Kot-Limon N, ShayB., KolokythasA, Almoznino G. Koronavirüs 2019 (Covıd-19) Salgını Sırasında Dental Tedavi: İşleyiş Ve Kliniğe Yönelik Öneriler. Quintessence. https://www.quintessence.com.tr/2020;3:13–24.
  12. COVID-19:Prevention Recommendations for our Diving Community,https://www.daneurope.org
  13. List N: Disinfectants for Use Against SARS-CoV-2 https://www.epa.gov/
  14. https://www.rki.de/
  15. Diving in the Era of COVID-19 Douglas Ebersole, MD April 2020.https://www.diveraid.com/
  16. Disinfection of Scuba Equipment and COVID-19,https://www.diversalertnetwork.or.g/
  17. https://www.who.int/
  18. Novel Coronavirüs(Covid-19)-Guidance for diving contractors-Rev.1, https://www.imca-int.com/
  19. WorldHealthOrganisation.Report of the WHO:China Joint Missionon Coronavirus Disease2 019(COVID-19) 2020 [cited 2020 11 March]. Available from: https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-china- joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf.
  20. Wang W, et al. A novel coronavirus from patients with pneumonia in China, 2019. N Engl J Med 2020;382:727–733.
  21. World Health Organization. Coronavirus disease (COVID-2019) situation Report – 51. Geneva: World Health Organization, 2020. https://www.who.int, 30 March 2020
  22. Pankhurst C., CoulterW. Çeviri editor: Tomruk C.C.Dişhekimliğinde Enfeksiyonun Önlenmesi ve Kontrolü İçin Temel Bilgiler. Medya Yayın grubu, İstanbul

 

NOT:

  • Gelişecek durumlara göre ilave tedbirler Federasyonumuzca düzenlenebilecektir. 

AYRINTILI BİLGİ İÇİN TIKLAYINIZ.